Yetişkinlerde Fonksiyonel Kaygı

Modern Çağın Görünmez Yükü: Yetişkinlerde Fonksiyonel Kaygı

Günümüzde birçok kişi dışarıdan bakıldığında güçlü, başarılı ve kontrol sahibi görünürken iç dünyasında yoğun bir kaygı taşıyabilmektedir. İşlerini aksatmayan, sorumluluklarını yerine getiren ama zihni sürekli dolu olan bu durum “fonksiyonel kaygı” olarak adlandırılmaktadır. Bu kaygı çoğu zaman fark edilmeden uzun süre devam edebilmektedir.

Yüksek İşlevsel Kaygı Nedir?

Yüksek işlevsel kaygı, kişinin günlük hayatını sürdürebildiği ancak içsel olarak yoğun stres ve endişe yaşadığı bir durum olmaktadır. Kişi dışarıdan düzenli, planlı ve başarılı görünürken; zihninde sürekli “ya olmazsa” düşünceleri dönebilmektedir. Aşırı düşünme, rahatlayamama, sürekli tetikte hissetme ve hata yapmaktan kaçınma gibi belirtiler eşlik edebilmektedir.

Mükemmeliyetçilik mi, Yoksa Hayatta Kalma Mekanizması mı?

Bazı durumlarda bu kaygı, mükemmeliyetçilik gibi görünmektedir. Ancak altında daha derin bir ihtiyaç, yani kontrolü kaybetmeme isteği yatabilmektedir. Kişi, hata yaparsa değer kaybedeceğini düşünebilmekte ve bu nedenle sürekli en iyisini yapmaya çalışabilmektedir. Bu durum zamanla bir baş etme mekanizmasına dönüşebilmekte ve fark edilmeden alışkanlık haline gelebilmektedir.

Kaygı ile Baş Etmede Modern Terapi Yaklaşımları

Günümüzde kaygıyla çalışırken farklı terapi yaklaşımlarından yararlanılmaktadır. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar, düşünce kalıplarını fark etmeye yardımcı olmaktadır. Kabul ve kararlılık temelli yaklaşımlar ise kaygıyı tamamen yok etmek yerine onunla birlikte yaşamayı öğrenmeye odaklanmaktadır. Mindfulness çalışmaları da kişinin anda kalmasını destekleyerek zihinsel yükü hafifletebilmektedir.

 Ne Zaman Bir Uzmandan Destek Almalısınız?

Kaygı günlük yaşamınızı zorlaştırmaya başladığında bir uzmandan destek almak düşünülebilmektedir. Sürekli yorgun hissetme, zihnin durmaması, uyku problemleri ya da keyif alınan şeylerin azalması gibi durumlar bir işaret olabilmektedir. Destek almak bir zayıflık değil, kendine yatırım yapmanın bir yolu olarak görülmektedir.

Bazen en güçlü görünenlerin en çok yorulanlar olduğu fark edilebilir. Bu görünmez yükü hafifletmek ise küçük bir farkındalıkla başlayabilir.